IDMAR Kolanko PP-R 90° 16 mm system zgrzewany - ogrzewanie podłogowe i woda

Profesjonalna kształtka PP-R do instalacji ogrzewania podłogowego i c.w.u. | Rozmiar 16 mm | Kąt 90° | Ciśnienie robocze 10 bar @ +60°C | Zgodne z normą PN-EN ISO 15874-3:2013 | Gwarancja 2 lata | Wysyłka 24h ✓

Czym jest kolanko PP-R 90° 16 mm (system zgrzewany)?

Kolanko PP-R 90° 16 mm to podstawowa kształtka instalacyjna służąca do zmiany kierunku rurociągu o kąt prosty (90 stopni) w instalacjach wykonanych z polipropylenu PP-R. Rozmiar 16 mm (średnica nominalna 16 mm, światło wewnętrzne 15,2 mm) jest najpopularniejszym przekrojem w instalacjach ogrzewania podłogowego (pętle grzewcze 60-80 m), podejściach do punktów czerpalnych c.w.u. (umywalki, bidety), małych instalacjach grzewczych oraz systemach niskotemperaturowych o niskim natężeniu przepływu (Q = 2-4 l/min). Kolano 90° to jeden z najczęściej stosowanych elementów w instalacjach sanitarnych – wykorzystywane jest wszędzie tam, gdzie wymagana jest zmiana kierunku rurociągu w miejscach ścian, słupów, wykończenia pętli ogrzewania podłogowego, czy przejść przez przegrody budowlane. Z obu stron kształtka posiada kielichy do zgrzewania polifuzyjnego – metody trwałej i szczelnej, polegającej na stopieniu materiału rury i kształtki w temperaturze 270°C, co tworzy monolit molekularny o żywotności przekraczającej 50 lat.

Kąt 90° jest standardem w instalacjach ogrzewania podłogowego – stosowany w miejscach powrotu pętli do rozdzielacza, zmiany kierunku pętli w narożnikach pomieszczeń, obejściach słupów oraz przejściach przez dylatacje. Średnica 16 mm zapewnia przepływ wystarczający dla pojedynczej pętli ogrzewania podłogowego długości 60-80 m (moc grzewcza 1,2-1,8 kW, powierzchnia 15-20 m²) lub pojedynczego punktu czerpalnego c.w.u. (umywalka ≈ 3-6 l/min). Gładka powierzchnia wewnętrzna (chropowatość < 0,007 mm) uzyskana dzięki wysokiej jakości formom wtryskowym zapewnia minimalną oporność hydrauliczną – współczynnik szorstkości εabs = 0,007 mm (dla porównania: stal εabs = 0,05 mm, miedź εabs = 0,0015 mm) – co przekłada się na niższe straty ciśnienia i mniejszy pobór mocy pomp obiegowych.

Materiał PP-R typ 3 (polypropylene random copolymer) charakteryzuje się wysoką odpornością termiczną i mechaniczną, dzięki czemu nadaje się do pracy w szerokim zakresie temperatur i ciśnień – od zimnej wody pitnej (+20°C, 10 bar) po ciepłą wodę użytkową (+80°C, 6 bar) oraz instalacje ogrzewania podłogowego (+55°C, 6 bar). Współczynnik przewodności cieplnej λ = 0,24 W/(m·K) to 1583 razy mniej niż miedź (λ = 380 W/(m·K)), co oznacza doskonałe właściwości termoizolacyjne – pętle ogrzewania podłogowego o średnicy 16 mm w posadzce (jastrych betonowy 5-7 cm) tracą tylko 3-5% energii cieplnej w porównaniu z rurami metalowymi. Odporność chemiczna obejmuje pH 2-12, wodę chlorowaną (≤ 0,5 mg/l Cl₂), kwasy organiczne i nieorganiczne, zasady, sole, alkohol oraz większość rozpuszczalników domowych. Certyfikat PZH potwierdza bezpieczeństwo sanitarne – brak migracji substancji szkodliwych, zgodność z dyrektywą 98/83/WE dotyczącą wody pitnej.

Parametry techniczne i wymiary

Kod produktu:	PPRZK016-90.1008
Marka:	IDMAR
Typ:	Kolanko 90° jednokielichowe
Rozmiar nominalny:	16 mm
Średnica zewnętrzna d:	16 mm
Średnica wewnętrzna (światło):	15,2 mm
Wymiar Z (głębokość kielicha):	14,1 mm
Wymiar L (długość ramienia):	24,6 mm
Kąt:	90°
Materiał:	PP-R typ 3 (random copolymer)
Rodzaj połączenia:	Zgrzewane polifuzyjne (socket fusion)
Temperatura zgrzewania:	270°C
Czas nagrzewania (16 mm):	5 sekund
Głębokość zgrzewu (wstawienia rury):	14,1 mm
Ciśnienie robocze PN @ +20°C:	10 bar (1 MPa)
Ciśnienie robocze @ +60°C:	10 bar (1 MPa)
Ciśnienie robocze @ +80°C:	6 bar (0,6 MPa)
Temperatura pracy (ciągła):	+1°C – +80°C
Temperatura szczytowa:	+95°C (≤ 100 h/rok)
Współczynnik przewodności cieplnej λ:	0,24 W/(m·K)
Współczynnik rozszerzalności liniowej:	≈ 0,15 mm/(m·K)
Pozycja montażowa:	Dowolna
Norma:	PN-EN ISO 15874-3:2013
Certyfikat:	PZH
Kolor:	Szary
Gwarancja:	2 lata
Żywotność projektowa:	≥ 50 lat (+60°C/10 bar)

Rysunek techniczny z wymiarami kolanka PP-R 90° 16 mm

Zastosowania kolanka PP-R 90° 16 mm

• Ogrzewanie podłogowe: Pętle grzewcze o średnicy 16 mm długości 60-80 m (moc 1,2-1,8 kW, powierzchnia 15-20 m²), powroty do rozdzielacza, zmiany kierunku w narożnikach, obejścia słupów konstrukcyjnych, przejścia przez dylatacje
• Instalacje ciepłej wody użytkowej (c.w.u.): Podejścia do pojedynczych punktów czerpalnych (umywalki, bidety ≈ 3-6 l/min), krótkie odgałęzienia do armatury (baterie umywalkowe, natryski), instalacje w małych łazienkach
• Instalacje zimnej wody (c.z.w.): Podejścia do toalet, spłuczek, baterii umywalkowych, pojedynczych punktów czerpalnych w domach jednorodzinnych
• Małe instalacje grzewcze: Podłączenia grzejników niskotemperaturowych (moc ≤ 1500 W), instalacje w pomieszczeniach o małej powierzchni (garderoba, łazienka 4-6 m²), systemy niskotemperaturowe (≤ +55°C)
• Instalacje przemysłowe: Systemy chłodnicze (free-cooling +5°C – +15°C), linie technologiczne o niskim natężeniu przepływu, instalacje laboratoryjne
• Przejścia przez przegrody: Ściany działowe, stropy, dylatacje – zmiana kierunku rurociągu w miejscach przejść (wymagane tuleje ochronne Ø 32-40 mm)
• Modernizacja instalacji: Wymiana rur miedzianych/stalowych w starszych budynkach, remont bez kucia ścian (prowadzenie w bruzdach, kanałach instalacyjnych, sufitach podwieszanych)

Instrukcja montażu – zgrzewanie kolanka PP-R 90° 16 mm

1. Przygotowanie narzędzi: Zgrzewarka polifuzyjna z tulejami Ø 16 mm (dorn + die), nożyce do rur PP-R lub piła tarczowa z drobnym zębem, marker wodoodporny, alkohol izopropylowy (99%), kątownica (sprawdzenie kąta 90°), rękawice robocze, poziomnica.
2. Rozgrzanie zgrzewarki: Ustaw temperaturę na 270°C ± 5°C. Czas nagrzewania zgrzewarki: ok. 8-12 minut (zależnie od mocy urządzenia 800-1200 W). Sprawdź gotowość wskaźnikiem LED (zielone światło = gotowa do pracy).
3. Przycięcie rury PP-R Ø 16 mm: Tnij prostopadle do osi – skos > 2° powoduje nieszczelność i nierównomierne wsunięcie w kielich. Usuń zadziory z krawędzi rury (gratownik, fazownik, drobny papier ścierny).
4. Oznaczenie głębokości wsunięcia: Dla średnicy 16 mm głębokość zgrzewu (wstawienia rury w kielich kolanka) wynosi 14,1 mm. Zaznacz linię markerem wodoodpornym na rurze – punkt kontrolny (nie mylić z wymiarem Z w tabeli = 14,1 mm, który oznacza długość kielicha kolanka 90°).
5. Czyszczenie i odtłuszczanie: Przetrzyj koniec rury i wewnętrzną powierzchnię kielicha kolanka alkoholem izopropylowym (99%). Usuń wszelkie zanieczyszczenia, kurz, tłuszcz, osuszenie ściereczką bezpyłową. Zanieczyszczenia osłabiają fuzję molekularną o 30-50% – główna przyczyna przecieków po 2-5 latach pracy.
6. Próba na sucho (dry fit): Wsuń rurę do kielicha bez zgrzewania, sprawdź głębokość 14,1 mm i orientację kąta 90° (użyj kątownicy, tolerancja ± 2°). Zaznacz kierunek montażu markerem (linia kontrolna wzdłuż rury i kielicha).
7. Nagrzewanie elementów: Wsuń rurę w tuleję wewnętrzną zgrzewarki (dorn) do głębokości 14,1 mm (do linii oznaczonej markerem), jednocześnie nasuń kielich kolanka na tuleję zewnętrzną (die) do oporu. Czas nagrzewania dla średnicy 16 mm: 5 sekund (norma PN-EN ISO 15874-5:2013). Nie przekraczaj czasu – przegrzanie (> 7 s) powoduje nadmiar stopionego polimeru, który wnika do wnętrza kielicha i zawęża światło wewnętrzne o 15-25% (d = 15,2 mm → 11-13 mm), co redukuje przepływ o 35-45%.
8. Montaż (złączenie): Po upływie 5 s zdejmij oba elementy jednocześnie z tulei zgrzewarki (najpierw kielich kolanka, następnie rurę – ruch płynny, prosty, bez wykręcania). Natychmiast (≤ 4 s) wsuń rurę w kielich kolanka do głębokości 14,1 mm (do linii oznaczonej markerem) – ruch prosty, osiowy, bez obrotu (obrót > 5° niszczy warstwę fuzji molekularnej, powoduje mikroszczeliny i przeciek po 6-18 miesiącach). Przytrzymaj oba elementy w bezruchu przez 10-15 sekund, utrzymując dokładny kąt 90° (kontrola kątownicą). Wokół złącza pojawi się równomierny kołnierz z nadlanego tworzywa (szerokość 0,5-1,0 mm) – dowód prawidłowej fuzji.
9. Chłodzenie i stabilizacja: Pozostaw złącze w bezruchu przez minimum 2 minuty (temperatura otoczenia +20°C), 3 minuty (temperatura < +10°C). Nie obciążaj, nie zginaj, nie montuj kolejnych elementów przez kolejne 20-30 minut. PP-R w tym czasie rekrystalizuje – osiąga pełną wytrzymałość mechaniczną.
10. Kontrola jakości: Sprawdź równomierność kołnierza (360° wokół złącza, szerokość 0,5-1,0 mm), osiowość rury względem kolanka (odchylenie ≤ 2°), kąt 90° (kątownica ± 2°). Kołnierz ciemnobrązowy lub czarny = przegrzanie (> 8 s), ryzyko obniżenia wytrzymałości o 20-30%. Brak kołnierza lub nierównomierny = niedogrzanie (< 4 s) lub niedostateczne wsunięcie, wytrzymałość tylko 4-6 bar. Po 1 h wykonaj test ciśnieniowy 10 bar × 1 h (zimna woda) lub 6 bar × 1 h (ciepła woda +80°C).
11. Czas przed pełnym uruchomieniem: Napełnienie zimną wodą (≤ +20°C): ≥ 1 godzina po ostatnim zgrzewie. Napełnienie ciepłą wodą (+40‑60°C): ≥ 24 godziny. Napełnienie gorącą wodą (+80°C) lub ogrzewanie podłogowe (+55°C): ≥ 48 godzin. Pełna rekrystalizacja polimeru PP-R i stabilizacja wymiarowa wymaga minimum 48 h – wczesne uruchomienie instalacji (< 1 h) może spowodować rozwarstwie niekompletnie zestalonego połączenia ciśnieniem wodnym, co redukuje wytrzymałość o 20-30% i prowadzi do przecieku.

*Zdjęcie poglądowe. Wymiary mogą nieznacznie odbiegać. Przed montażem sprawdź dokumentację producenta.