IDMAR Kolano PP-R 16 90°
Wystaw opinię o produkcie
Kod produktu: PPRZK016-90.1008
Kolanko PP‑R 90° 16 mm (DN12) – System Zgrzewany | IDMAR
Kolanko PP‑R 90° DN12 (16 mm) do montażu zgrzewanego w instalacjach ogrzewania podłogowego, zimnej i ciepłej wody, systemów chłodniczych oraz sprężonego powietrza. Umożliwia zmianę kierunku przepływu o 90° w pętlach grzewczych i odgałęzieniach. Wykonane z polipropylenu typu 3 (PP‑R), wytrzymałość ciśnieniowa 10 bar @ +60 °C i 6 bar @ +80 °C, żywotność powyżej 50 lat. Niski współczynnik przewodności cieplnej 0,24 W/(m·K) zapewnia izolację termiczną, ogranicza straty energii i tłumi drgania. Montaż przez zgrzewanie polifuzyjne w temperaturze 270 °C (czas zgrzewu 5 s, głębokość 14,1 mm). Odporne na korozję, chemikalia, osadzanie kamienia, lżejsze i tańsze od armatury metalowej. Zgodność z normą PN‑EN ISO 15874‑3:2013, certyfikat PZH. Idealne do instalacji ogrzewania podłogowego, c.w.u., CO i systemów przemysłowych. ✓ Wysyłka 24 h ✓ Gwarancja 2 lata ✓ Dostępność magazynowa
Opis
IDMAR Kolanko PP-R 90° 16 mm (DN12) system zgrzewany - ogrzewanie podłogowe i woda
Profesjonalna kształtka PP-R do instalacji ogrzewania podłogowego i c.w.u. | Rozmiar DN12 (16 mm) | Kąt 90° | Ciśnienie robocze 10 bar @ +60°C | Zgodne z normą PN-EN ISO 15874-3:2013 | Gwarancja 2 lata | Wysyłka 24h ✓
Czym jest kolanko PP-R 90° DN12 (system zgrzewany)?
Kolanko PP-R 90° DN12 (16 mm) to podstawowa kształtka instalacyjna służąca do zmiany kierunku rurociągu o kąt prosty (90 stopni) w instalacjach wykonanych z polipropylenu PP-R. Rozmiar DN12 (średnica nominalna 16 mm, światło wewnętrzne 15,2 mm) jest najpopularniejszym przekrojem w instalacjach ogrzewania podłogowego (pętle grzewcze 60-80 m), podejściach do punktów czerpalnych c.w.u. (umywalki, bidety), małych instalacjach grzewczych oraz systemach niskotemperaturowych o niskim natężeniu przepływu (Q = 2-4 l/min). Kolano 90° to jeden z najczęściej stosowanych elementów w instalacjach sanitarnych – wykorzystywane jest wszędzie tam, gdzie wymagana jest zmiana kierunku rurociągu w miejscach ścian, słupów, wykończenia pętli ogrzewania podłogowego, czy przejść przez przegrody budowlane. Z obu stron kształtka posiada kielichy do zgrzewania polifuzyjnego – metody trwałej i szczelnej, polegającej na stopieniu materiału rury i kształtki w temperaturze 270°C, co tworzy monolit molekularny o żywotności przekraczającej 50 lat.
Kąt 90° jest standardem w instalacjach ogrzewania podłogowego – stosowany w miejscach powrotu pętli do rozdzielacza, zmiany kierunku pętli w narożnikach pomieszczeń, obejściach słupów oraz przejściach przez dylatacje. Średnica DN12 zapewnia przepływ wystarczający dla pojedynczej pętli ogrzewania podłogowego długości 60-80 m (moc grzewcza 1,2-1,8 kW, powierzchnia 15-20 m²) lub pojedynczego punktu czerpalnego c.w.u. (umywalka ≈ 3-6 l/min). Gładka powierzchnia wewnętrzna (chropowatość < 0,007 mm) uzyskana dzięki wysokiej jakości formom wtryskowym zapewnia minimalną oporność hydrauliczną – współczynnik szorstkości εabs = 0,007 mm (dla porównania: stal εabs = 0,05 mm, miedź εabs = 0,0015 mm) – co przekłada się na niższe straty ciśnienia i mniejszy pobór mocy pomp obiegowych.
Materiał PP-R typ 3 (polypropylene random copolymer) charakteryzuje się wysoką odpornością termiczną i mechaniczną, dzięki czemu nadaje się do pracy w szerokim zakresie temperatur i ciśnień – od zimnej wody pitnej (+20°C, 10 bar) po ciepłą wodę użytkową (+80°C, 6 bar) oraz instalacje ogrzewania podłogowego (+55°C, 6 bar). Współczynnik przewodności cieplnej λ = 0,24 W/(m·K) to 1583 razy mniej niż miedź (λ = 380 W/(m·K)), co oznacza doskonałe właściwości termoizolacyjne – pętle ogrzewania podłogowego DN12 w posadzce (jastrych betonowy 5-7 cm) tracą tylko 3-5% energii cieplnej w porównaniu z rurami metalowymi. Odporność chemiczna obejmuje pH 2-12, wodę chlorowaną (≤ 0,5 mg/l Cl₂), kwasy organiczne i nieorganiczne, zasady, sole, alkohol oraz większość rozpuszczalników domowych. Certyfikat PZH potwierdza bezpieczeństwo sanitarne – brak migracji substancji szkodliwych, zgodność z dyrektywą 98/83/WE dotyczącą wody pitnej.
Parametry techniczne i wymiary
| Kod produktu: | PPRZK016-90.1008 |
| Marka: | IDMAR |
| Typ: | Kolanko 90° jednokielichowe |
| Rozmiar nominalny: | DN12 (16 mm) |
| Średnica zewnętrzna d: | 16 mm |
| Średnica wewnętrzna (światło): | 15,2 mm |
| Wymiar Z (głębokość kielicha): | 14,1 mm |
| Wymiar L (długość ramienia): | 24,6 mm |
| Kąt: | 90° |
| Materiał: | PP-R typ 3 (random copolymer) |
| Rodzaj połączenia: | Zgrzewane polifuzyjne (socket fusion) |
| Temperatura zgrzewania: | 270°C |
| Czas nagrzewania (DN12): | 5 sekund |
| Głębokość zgrzewu (wstawienia rury): | 14,1 mm |
| Ciśnienie robocze PN @ +20°C: | 10 bar (1 MPa) |
| Ciśnienie robocze @ +60°C: | 10 bar (1 MPa) |
| Ciśnienie robocze @ +80°C: | 6 bar (0,6 MPa) |
| Temperatura pracy (ciągła): | +1°C – +80°C |
| Temperatura szczytowa: | +95°C (≤ 100 h/rok) |
| Współczynnik przewodności cieplnej λ: | 0,24 W/(m·K) |
| Współczynnik rozszerzalności liniowej: | ≈ 0,15 mm/(m·K) |
| Pozycja montażowa: | Dowolna |
| Norma: | PN-EN ISO 15874-3:2013 |
| Certyfikat: | PZH |
| Kolor: | Szary |
| Gwarancja: | 2 lata |
| Żywotność projektowa: | ≥ 50 lat (+60°C/10 bar) |
Rysunek techniczny z wymiarami kolanka PP-R 90° DN12
Zastosowania kolanka PP-R 90° DN12
• Ogrzewanie podłogowe: Pętle grzewcze DN12 długości 60-80 m (moc 1,2-1,8 kW, powierzchnia 15-20 m²), powroty do rozdzielacza, zmiany kierunku w narożnikach, obejścia słupów konstrukcyjnych, przejścia przez dylatacje
• Instalacje ciepłej wody użytkowej (c.w.u.): Podejścia do pojedynczych punktów czerpalnych (umywalki, bidety ≈ 3-6 l/min), krótkie odgałęzienia do armatury (baterie umywalkowe, natryski), instalacje w małych łazienkach
• Instalacje zimnej wody (c.z.w.): Podejścia do toalet, spłuczek, baterii umywalkowych, pojedynczych punktów czerpalnych w domach jednorodzinnych
• Małe instalacje grzewcze: Podłączenia grzejników niskotemperaturowych (moc ≤ 1500 W), instalacje w pomieszczeniach o małej powierzchni (garderoba, łazienka 4-6 m²), systemy niskotemperaturowe (≤ +55°C)
• Instalacje przemysłowe: Systemy chłodnicze (free-cooling +5°C – +15°C), linie technologiczne o niskim natężeniu przepływu, instalacje laboratoryjne
• Przejścia przez przegrody: Ściany działowe, stropy, dylatacje – zmiana kierunku rurociągu w miejscach przejść (wymagane tuleje ochronne Ø 32-40 mm)
• Modernizacja instalacji: Wymiana rur miedzianych/stalowych w starszych budynkach, remont bez kucia ścian (prowadzenie w bruzdach, kanałach instalacyjnych, sufitach podwieszanych)
Instrukcja montażu – zgrzewanie kolanka PP-R 90° DN12
1. Przygotowanie narzędzi: Zgrzewarka polifuzyjna z tulejami Ø 16 mm (dorn + die), nożyce do rur PP-R lub piła tarczowa z drobnym zębem, marker wodoodporny, alkohol izopropylowy (99%), kątownica (sprawdzenie kąta 90°), rękawice robocze, poziomnica.
2. Rozgrzanie zgrzewarki: Ustaw temperaturę na 270°C ± 5°C. Czas nagrzewania zgrzewarki: ok. 8-12 minut (zależnie od mocy urządzenia 800-1200 W). Sprawdź gotowość wskaźnikiem LED (zielone światło = gotowa do pracy).
3. Przycięcie rury PP-R Ø 16 mm: Tnij prostopadle do osi – skos > 2° powoduje nieszczelność i nierównomierne wsunięcie w kielich. Usuń zadziory z krawędzi rury (gratownik, fazownik, drobny papier ścierny).
4. Oznaczenie głębokości wsunięcia: Dla DN12 (16 mm) głębokość zgrzewu (wstawienia rury w kielich kolanka) wynosi 14,1 mm. Zaznacz linię markerem wodoodpornym na rurze – punkt kontrolny (nie mylić z wymiarem Z w tabeli = 14,1 mm, który oznacza długość kielicha kolanka 90°).
5. Czyszczenie i odtłuszczanie: Przetrzyj koniec rury i wewnętrzną powierzchnię kielicha kolanka alkoholem izopropylowym (99%). Usuń wszelkie zanieczyszczenia, kurz, tłuszcz, osuszenie ściereczką bezpyłową. Zanieczyszczenia osłabiają fuzję molekularną o 30-50% – główna przyczyna przecieków po 2-5 latach pracy.
6. Próba na sucho (dry fit): Wsuń rurę do kielicha bez zgrzewania, sprawdź głębokość 14,1 mm i orientację kąta 90° (użyj kątownicy, tolerancja ± 2°). Zaznacz kierunek montażu markerem (linia kontrolna wzdłuż rury i kielicha).
7. Nagrzewanie elementów: Wsuń rurę w tuleję wewnętrzną zgrzewarki (dorn) do głębokości 14,1 mm (do linii oznaczonej markerem), jednocześnie nasuń kielich kolanka na tuleję zewnętrzną (die) do oporu. Czas nagrzewania dla DN12 (16 mm): 5 sekund (norma PN-EN ISO 15874-5:2013). Nie przekraczaj czasu – przegrzanie (> 7 s) powoduje nadmiar stopionego polimeru, który wnika do wnętrza kielicha i zawęża światło wewnętrzne o 15-25% (d = 15,2 mm → 11-13 mm), co redukuje przepływ o 35-45%.
8. Montaż (złączenie): Po upływie 5 s zdejmij oba elementy jednocześnie z tulei zgrzewarki (najpierw kielich kolanka, następnie rurę – ruch płynny, prosty, bez wykręcania). Natychmiast (≤ 4 s) wsuń rurę w kielich kolanka do głębokości 14,1 mm (do linii oznaczonej markerem) – ruch prosty, osiowy, bez obrotu (obrót > 5° niszczy warstwę fuzji molekularnej, powoduje mikroszczeliny i przeciek po 6-18 miesiącach). Przytrzymaj oba elementy w bezruchu przez 10-15 sekund, utrzymując dokładny kąt 90° (kontrola kątownicą). Wokół złącza pojawi się równomierny kołnierz z nadlanego tworzywa (szerokość 0,5-1,0 mm) – dowód prawidłowej fuzji.
9. Chłodzenie i stabilizacja: Pozostaw złącze w bezruchu przez minimum 2 minuty (temperatura otoczenia +20°C), 3 minuty (temperatura < +10°C). Nie obciążaj, nie zginaj, nie montuj kolejnych elementów przez kolejne 20-30 minut. PP-R w tym czasie rekrystalizuje – osiąga pełną wytrzymałość mechaniczną.
10. Kontrola jakości: Sprawdź równomierność kołnierza (360° wokół złącza, szerokość 0,5-1,0 mm), osiowość rury względem kolanka (odchylenie ≤ 2°), kąt 90° (kątownica ± 2°). Kołnierz ciemnobrązowy lub czarny = przegrzanie (> 8 s), ryzyko obniżenia wytrzymałości o 20-30%. Brak kołnierza lub nierównomierny = niedogrzanie (< 4 s) lub niedostateczne wsunięcie, wytrzymałość tylko 4-6 bar. Po 1 h wykonaj test ciśnieniowy 10 bar × 1 h (zimna woda) lub 6 bar × 1 h (ciepła woda +80°C).
11. Czas przed pełnym uruchomieniem: Napełnienie zimną wodą (≤ +20°C): ≥ 1 godzina po ostatnim zgrzewie. Napełnienie ciepłą wodą (+40‑60°C): ≥ 24 godziny. Napełnienie gorącą wodą (+80°C) lub ogrzewanie podłogowe (+55°C): ≥ 48 godzin. Pełna rekrystalizacja polimeru PP-R i stabilizacja wymiarowa wymaga minimum 48 h – wczesne uruchomienie instalacji (< 1 h) może spowodować rozwarstwie niekompletnie zestalonego połączenia ciśnieniem wodnym, co redukuje wytrzymałość o 20-30% i prowadzi do przecieku.
UWAGA – najczęstsze błędy montażu PP-R DN12 (kolano 90°):
• Niedostateczne odtłuszczenie (tłuszcz, kurz, wilgoć) – fuzja słaba o 30-50%, przeciek po 2-5 latach
• Cięcie rury pod skosem > 2° – nierównomierne wsunięcie w kielich, lokalne naprężenia, pęknięcia przy ciśnieniu
• Przegrzanie (> 7 s dla DN12) – nadmiar stopionego PP-R zwęża przekrój wewnętrzny o 20-30% (d = 15,2 mm → 11-12 mm), przepływ spada o 40%, straty ciśnienia rosną 2-3×
• Niedogrzanie (< 4 s) – niekompletna fuzja molekularna, złącze wytrzymuje tylko 4-6 bar zamiast 10 bar, przeciek przy skokach ciśnienia (pompa włącza/wyłącza)
• Obrót elementów po złączeniu > 5° – zerwanie cząstkowe warstwy fuzji, mikroszczeliny, przeciek po 6-12 miesiącach pracy (często w miejscach wysokiego ciśnienia – rozdzielacze, pompy)
• Wczesne uruchomienie instalacji (< 1 h po zgrzewie) – ciśnienie wodne rozwarstwia niecałkowicie zestalone połączenie, trwała utrata 20-30% wytrzymałości
• Nieprawidłowy kąt 90° (odchylenie > 3°) – problemy z montażem kolejnych elementów pętli ogrzewania podłogowego, konieczność użycia kolan korekcyjnych, naprężenia w rurociągu
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jaką przepustowość zapewnia kolanko DN12 w instalacji ogrzewania podłogowego?
Przepustowość kolanka DN12 (16 mm) w instalacji ogrzewania podłogowego wynosi ≈ 2-3 l/min przy różnicy ciśnienia ΔP = 0,1 bar i długości pętli 60-80 m. Przy temperaturze zasilania +45°C i powrotu +35°C (ΔT = 10 K) moc grzewcza jednej pętli wynosi ≈ 1,2-1,4 kW, co wystarcza dla pomieszczenia 15-20 m² (obciążenie cieplne 70-80 W/m²). Jedno kolanko 90° DN12 w pętli powoduje stratę ciśnienia ≈ 0,04-0,05 bar (ekwiwalent ≈ 1,5 m rury prostej DN12). W pętli 80 m z 6 kolankami 90° całkowita strata ciśnienia ≈ 0,5-0,6 bar, przepływ ≈ 2,5 l/min przy pompie o wydajności 6 m (0,6 bar) – standardowa pompa obiegowa klasy A (Grundfos Alpha2, Wilo Yonos PICO).
Ile pętli DN12 można podłączyć do jednego rozdzielacza ogrzewania podłogowego?
Liczba pętli DN12 zależy od wydajności pompy obiegowej i rozdzielacza. Rozdzielacz standardowy 6-12 obwodów współpracuje z pompą klasy A (Grundfos Alpha2 25-60, Wilo Yonos PICO 25/1-6) o wydajności 3-6 m³/h przy 4-6 m (0,4-0,6 bar). Dla 10 pętli DN12 po 70 m (każda ≈ 2,5 l/min = 0,15 m³/h) całkowity przepływ wynosi ≈ 1,5 m³/h, co mieści się w zakresie pracy pompy przy mocy grzewczej ≈ 12-15 kW (dom 120-180 m²). Przy większej liczbie pętli (12-16) zaleca się pompę dwustopniową (Grundfos Magna 25-60, Wilo Stratos PICO) lub dwa rozdzielacze z osobnymi pompami (podział na strefy: parter + piętro).
Czy kolanko DN12 nadaje się do instalacji c.w.u. (ciepła woda użytkowa)?
TAK, kolanko DN12 nadaje się do instalacji ciepłej wody użytkowej w pojedynczych podejściach do umywalek, bidetów (przepływ ≈ 3-6 l/min). Dla baterii natryskowych (przepływ 8-12 l/min) i wannowych (przepływ 12-18 l/min) zaleca się większą średnicę: DN15 (20 mm) lub DN20 (25 mm). Parametry pracy: ciśnienie 10 bar @ +60°C, szczyt +80°C (6 bar), żywotność ≥ 50 lat. Certyfikat PZH potwierdza brak migracji substancji szkodliwych (TOC < 0,01 mg/L), zgodność z wymaganiami wody pitnej pH 6,5-9,5, twardość ≤ 50°dH. W instalacjach c.w.u. o długości > 10 m zaleca się izolację termiczną rury PP-R (pianka PE, λ = 0,038 W/(m·K), grubość ≥ 9 mm) w celu ograniczenia strat ciepła do < 5 W/m.
Jaka jest różnica w stracie ciśnienia między jednym kolankiem 90° a dwoma kolankami 45° dla DN12?
Dla DN12 (16 mm) przy przepływie 3 l/min strata ciśnienia wynosi: jedno kolanko 90° ≈ 0,05 bar (ekwiwalent ≈ 1,5 m rury prostej), dwa kolanki 45° ≈ 0,03 bar (ekwiwalent ≈ 1,0 m rury prostej). Oszczędność ≈ 35-40%. W praktyce: w instalacji ogrzewania podłogowego 10 pętli DN12 po 70 m z wymianą 60 kolanek 90° na 120 kolanek 45° całkowita strata ciśnienia spada z ≈ 3,0 bar do ≈ 1,8 bar, co pozwala zmniejszyć moc pompy o 30% lub zwiększyć długość pętli o 15-20 m. Oszczędność energii elektrycznej ≈ 25-35 kWh/rok (≈ 18-25 PLN przy cenie 0,70 PLN/kWh). ROI (zwrot inwestycji) w 2-3 lata eksploatacji. Dla krótkich instalacji (< 30 m) różnica jest pomijalnie mała – lepiej użyć jednego kolanka 90° (oszczędność kosztów, mniej zgrzewek).
Jakie są czasy oczekiwania po zgrzewie kolanko DN12 przed uruchomieniem instalacji?
Zalecane czasy oczekiwania po zgrzewie PP-R dla DN12 (16 mm): chłodzenie minimum 2 minuty w temperaturze otoczenia ≥ +5°C (elementy utrzymują równowagę wymiarową), napełnienie zimną wodą (≤ +20°C) po ≥ 1 godzinie (pełna krystalizacja polimeru), napełnienie ciepłą wodą (+40-60°C) po ≥ 24 godzinach, napełnienie gorącą wodą (≥ +70°C) lub uruchomienie ogrzewania podłogowego po ≥ 48 godzinach. Wczesne uruchomienie instalacji (< 1 h) może spowodować rozwarstwie niekompletnie zestalonego połączenia ciśnieniem wodnym, co redukuje wytrzymałość o 20-30% i prowadzi do przecieku po 6-18 miesiącach pracy. W temperaturze otoczenia < +5°C czasy oczekiwania należy wydłużyć o 50% (np. 3 min chłodzenia, 1,5 h przed napełnieniem zimną wodą).
Czy kolanko PP-R DN12 jest kompatybilne z rurami innych producentów?
TAK, kolanko PP-R DN12 (16 mm) jest kompatybilne z rurami PP-R typ 3 producentów: Wavin Ekoplastik, Vesbo, FV-Plast, Tebo, Pilsa, Banninger, Aquatherm, KAN-therm zgodnie z normą PN-EN ISO 15874-3:2013 (tolerancja średnicy zewnętrznej ± 0,2 mm, grubość ścianki PN20 = 2,7 mm). Uwaga: nie łączyć z rurami PEX, PE-RT (wymiary zewnętrzne DN12: PEX 16 × 2,0 mm, PP-R 16 × 2,7 mm – różnica grubości ścianki 0,7 mm, niezgodność kształtu kielicha, fuzja niemożliwa). Przed montażem zaleca się test kontrolny (dry-fit: wsunięcie na sucho, sprawdzenie luz/docisk w kielichu, oznaczenie głębokości 14,1 mm). Gwarancja producenta obejmuje tylko kompletne systemy PP-R jednej marki; przy mieszaniu elementów różnych producentów certyfikaty jakości mogą być nieważne (utrata gwarancji).
✓ Dlaczego instalatorzy i majsterkowicze wybierają nas?
- Wysyłka 24h – zamówienia złożone do godz. 14:00 wysyłamy tego samego dnia kurierem (InPost, DPD, DHL)
- Gwarancja 2 lata – wszystkie produkty objęte pełną gwarancją producenta + możliwość przedłużenia do 5 lat (opcja premium)
- Fachowe doradztwo – tel. +48 798 768 768 (pon-pt 8:00-18:00), email sklep@oszczedneinstalacje.pl – pomoc w doborze średnic, obliczeniu ilości kształtek, weryfikacji projektów instalacji ogrzewania podłogowego
- Rabaty progowe: 2% przy zakupach > 1500 PLN, 3% przy > 2000 PLN, 5% przy > 5000 PLN – rabat naliczany automatycznie
- Kompleksowa oferta PP-R: rury Ø 16-110 mm (PN10/16/20/25), kształtki (kolanka 45°/90°, trójniki, mufy, zaślepki, przejścia redukcyjne), złączki gwintowane (GZ/GW), zawory kulowe, podpory, kompensatory, narzędzia (zgrzewarki 800-2000 W, nożyce, gratowniki, tuleje). Zobacz pełną ofertę kształtek PP-R
- Atesty i certyfikaty: PZH, ISO 9001:2015 – dokumentacja dostępna na żądanie
- Sprawdzona jakość – współpracujemy z wieloma firmami instalacyjnymi (hydraulicy, instalatorzy ogrzewania podłogowego, firmy budowlane) oraz inwestorami indywidualnymi w całej Polsce – ponad 5000 zrealizowanych projektów
*Zdjęcie poglądowe. Wymiary mogą nieznacznie odbiegać. Przed montażem sprawdź dokumentację producenta.
Cechy produktu
Systemy
Opinie
Jeśli dodałeś/-aś recenzję, a nie pojawiłą się na liście, być może oczekuje na moderację.
Wystaw opinię o produkcie
Bezpieczeństwo produktu
Producent
Fabryka Armatury IDMAR Spółka z o. o.
Krosno ul. Główna 9a
62-050 Mosina, Polska

